Pamięć USB (uniwersalna magistrala szeregowa)

Urządzenie przenośne zawierające pamięć nieulotną typu flash, zaprojektowane do współpracy z komputerem poprzez port USB i używane do przenoszenia danych między komputerami oraz urządzeniami obsługującymi pamięci USB. 

Charakterystyka 

Pamięć USB jest urządzeniem przenośnym typu plug and play, podłączanym do komputera najczęściej bezpośrednio przez złącze USB, które zapewnia jego zasilanie, i niewymagającym dodatkowych akcesoriów (stacji dokującej, napędu komputerowego, zasilacza). Szybkość transferu danych uzależniona jest od wersji USB (1.1, 2.0, 3.0 lub 3.1) obsługiwanej przez komputer gospodarza oraz od szybkości zastosowanej pamięci flash. Obecne rozmiary nowoczesnych urządzeń, zwanych seriami „mini”, nie przekraczają podwojonej wielkości złącza USB, a często wystają zaledwie kilka milimetrów po włożeniu ich do gniazda. Starsze modele zwykle wyposażone były w zewnętrzny przełącznik blokady zapisu i kasowania, podobnie jak miało to miejsce w dyskietkach.

Na opakowaniach produktów można znaleźć oznaczenia USB 2.0 i USB 3.0, jednak dla użytkownika ważniejszą informacją jest rzeczywista szybkość transmisji. Urządzenia te powinny mieć informację o parametrach ich pracy.

Pamięci USB możemy podzielić na trzy grupy, ze względu na zgodność z przyjętymi specyfikacjami (wartości podane są jako maksymalne do osiągnięcia w danym standardzie z uwzględnieniem narzutu – ang. overhead – w rzeczywistości osiągnąć można znacznie mniejsze transfery):

• USB 1.1 (Full Speed) – urządzenia spełniające warunki tej specyfikacji mogą pracować z prędkościami 1,5 Mb/s (0,1875 MB/s) lub 12 Mb/s (1,5 MB/s)

• USB 2.0 (High Speed) – urządzenia zgodne z warunkami nowej specyfikacji mogą pracować z prędkością 480 Mb/s (60 MB/s), ale w praktyce uzyskują jedynie 320 Mb/s (40 MB/s). Urządzenia w standardzie USB 2.0 są w pełni kompatybilne ze starszymi urządzeniami.

• USB 3.0 (SuperSpeed) – urządzenia transferują dane (po podłączeniu do portu USB 3.0) z prędkością do 4,8 Gb/s (600 MB/s). Pierwsze pendrive’y tego typu pojawiły się w roku 2009. Osiągają na razie niższe prędkości niż przewiduje standard, ze względu na ograniczenia sprzętowe wewnętrznej architektury pamięci flash – maksymalna prędkość zapisu i odczytu takiej pamięci może być znacznie mniejsza, niż możliwości interfejsu USB 3.0. Innym powodem ograniczeń prędkości są obsługiwane protokoły. Z pamięci USB 3.0 można przesyłać dane zarówno przez porty USB 3.0, jak i przez porty USB 2.0 (w tym drugim przypadku odpowiednio wolniej).

Nazewnictwo 

Urządzenie to w różnych środowiskach funkcjonuje pod rozmaitymi nazwami, m.in.: thumbdrive, flashdrive, flash disk, USB stick, mass storage device, flash memory stick, pen drive i podobne. Popularna w wielu krajach nazwa ang. pendrive jest zastrzeżonym znakiem towarowym tajwańskiego przedsiębiorstwa Add On Technology. Uległa ona procesowi pospolicenia i rozpowszechniła się jako określenie tego typu urządzeń.

Historia 

Pierwsze urządzenie o pojemności 8 MB pod nazwą ThumbDrive zaprezentowała w 2000 roku na niemieckich targach singapurska firma Trek 2000, funkcjonująca jako centrum rozwojowe koncernu Toshiba. Produkt okazał się sukcesem i firma w ciągu 4 miesięcy sprzedała 100 tys. egzemplarzy. Pomysłodawca thumbrive’a i dyrektor firmy, Henn Tan sprzedał także prawa intelektualne do niego takim potentatom rynku pamięci jak IBM, TEAC, Toshiba oraz Verbatim.

Pendrive oferował początkowo pojemności kilku dyskietek, ale postępujący od około 1995 roku szybki spadek dostępności i cen pamięci flash spowodował, iż pojemność urządzeń szybko rosła. Wkrótce przewyższając aspirujące do zastąpienia dyskietek napędy ZIP, następnie zapisywalne płyty CD. Pod koniec 2013 roku pojawiły się pendrive’y o pojemności 512 GB, w 2015 1 TB, a w 2019 o pojemności 4 TB.

W 2021 roku wartość sprzedanych pendrive'ów wyniosła 7 mld dolarów.